Cannabis in Ayurveda
More actions
Cannabis in Ayurveda covers the place of cannabis in the medicine of Ayurveda and its alchemical branch, rasaśāstra. The compendia name the drug bhaṅgā and vijayā, class it among the semi-poisonous plants (upaviṣa) and direct that it be purified before use.[1]: 73 It enters compound medicines in two ways: as an ingredient and as a processing medium in which other drugs are steeped or boiled.[2]: 136
Swagata Tavhare and Rabinarayan Acharya surveyed 41 rasaśāstra texts and 26 medical compendia. They counted 210 formulations with bhaṅgā as an ingredient: 193 taken internally, of which 102 have it as a major ingredient and 91 as a minor one, and 17 applied externally.[1]: 59, 61 In a further 157 formulations it is a processing medium: 154 use its juice or decoction to impregnate other drugs (bhāvanā) and three to boil them (svedana).[2]: 136
Names
In 1877 Uday Chandra Dutt listed the Sanskrit names vijayā, bhaṅgā, gañjā and indrāśana for the plant, and the vernacular names siddhi and bhāng.[3]: 235 The Ayurvedic Formulary of India takes vijayā as the official name of the drug and refers bhaṅgā and trailokyavijayā to it, with Cannabis sativa as its source plant.[4]: 309, 327 The same word names other plants: in two of the Formulary's formulas, kumāryāsava and hiṅguvacādi cūrṇa, the vijayā is the pericarp of harītakī (Terminalia chebula).[4]: 11, 118
Purification
The Formulary's method of purifying vijayā, from the Rasāmṛta, is to tie the leaf in a muslin bag, wash it in water until the water runs clear, and dry it.[4]: 368–369 According to Dutt (1877), the leaves were boiled in milk before use.[3]: 239 Other texts use cow's milk, cow's ghee or a decoction of the bark of Acacia arabica, and some formulas, such as madana modaka, call for the bhaṅgā to be fried in ghee. For the ill effects of the drug the texts give cow's curd with ginger or lemon juice, or cow's milk with ginger.[1]: 73 The Sri Lankan pharmacopoeia soaks the seeds and leaves in water for four to five hours, dries them and fries them in cow's ghee.[5]: 81
Formulations
Tavhare and Acharya call bhaṅgā a major ingredient where it stands to all the other ingredients together in a proportion between 1:1 and 1:6 and a minor one beyond that.[1]: 60 In the three medicines whose full composition Dutt set out, bhaṅgā equals all the other ingredients together: the powder jātīphalādya churna, the pill jvālānala rasa and the confection madana modaka. Dutt wrote that "numerous confections of bhāng", among them kāmeśvara modaka, madana modaka and bālyasakrāsana modaka, were described in books and considered aphrodisiac.[3]: 239–241 Under the betel nut he wrote that datura seeds and cannabis leaves were sometimes added to rativallabha pūgapāka, a betel-nut confection of the Bhāvaprakāśa, which was then called kāmeśvara modaka.[6] Tavhare and Acharya list 15 entries under the name kāmeśvara modaka and its bṛhat and mahā forms, 13 of them with bhaṅgā as a major ingredient.[1]: 61–63
The Formulary includes jātīphalādya cūrṇa, from the Śārṅgadhara Saṃhitā, with bhaṅgā leaf equal to all its other drugs, and jīrakādi modaka, from the Bhaiṣajyaratnāvalī, with roasted vijayā seed.[4]: 39, 109 In Sri Lanka the pharmacopoeia of 1961 gives Kameshwari modakaya, a confection of 22 plant drugs with cannabis seed and leaf fried in ghee.[5]: 81–83
Traditional medicines of India and Sri Lanka
| Medicine | Part of the plant | Country |
|---|---|---|
| Jatiphaladi churna | Leaf | India |
| Jirakadi modaka | Seed | India |
| Jvalanala rasa | Leaf | India |
| Kameshwari modakaya | Seed Leaf | Sri Lanka |
| Madana modaka | Leaf Flower Seed | India |
| Majoun | Leaf Flower Resin | India Indonesia Egypt Morocco |
Formulations in Tavhare and Acharya's survey
The tables follow Tavhare and Acharya's spelling of each formulation, with the indication (adhikāra) they give and the texts they cite.[1]: 61–65, 74–76
| No. | Formulation | Indication | Texts cited |
|---|---|---|---|
| 1 | Agnikumara Rasa (24) | Grahani | Rasendrasārasaṃgraha; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 2 | Agnikumara Rasa III | Agnimandya | Rasayogasāgara I |
| 3 | Anya Kalpa | Sangrahani | Vaidyacintāmaṇi |
| 4 | Anyat Lai Churna I | Sangrahani | Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 5 | Anyat Lai Churna II | Sangrahani | Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 6 | Lai Churna 7(Bruhat) | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 7 | Bhanga Churna (ii) | Kushtha | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 8 | Bhanga Churna (Bharjita) (iii) | Jwara | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 9 | Bhanga Churna | Jwara | Bhāvaprakāśa |
| 10 | Bhanga Churna | Amatisara | Yogaratnākara |
| 11 | Bhanga Putapaka | Nasaroga | Bhāvaprakāśa |
| 12 | Bruhat Lai Churna(i) | Sangrahani | Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 13 | Bruhat Lai Rasa (ii) | Atisara | Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 14 | Bruhat Kameshwara Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 15 | Churna (i) | Putanaroga | Rasarājamahodadhi |
| 16 | Churna (ii) | Vajeekarana | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 17 | Daradadi Vati | Vajeekarana | Rasayogasāgara II |
| 18 | Dhananjaya | Agnimandya | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 19 | Dnyanodaya rasa | Jwara | Vaidyarahasya; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 20 | Dyanodaya Rasa | Rasayana | Rasayogasāgara II |
| 21 | Gangadhara Churna (Bruhat) | Grahani | Sahasrayoga; Abhinava Navajīvana |
| 22 | Gokshura Paka (ii) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 23 | Gokshura Paka | Kshaya | Yogacintāmaṇi |
| 24 | Gokshuradi Paka | Prameha | Vaidyarahasya |
| 25 | Grahanigajakesari Rasa (1) | Sangrahani, Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II; Rasayogasāgara I |
| 26 | Grahanikapata Rasa (II) | Grahani, Kaphapitta Sangrahani | Rasayogasāgara I; Yogaratnākara; Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 27 | Grahanikapata Rasa(16) (v) | Grahani | Rasayogasāgara I |
| 28 | Grahanishardula Churna | Grahani | Rasayogasāgara I |
| 29 | Grahanyari Rasa (2) | Grahani | Rasayogasāgara I; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 30 | Jatiphaladi Churna | Sangrahani, Atisara, Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II; Yogataraṅgiṇī; Vaidyarahasya; Yogaratnākara; Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 31 | Jaya patra Churna | Nasaroga | Bhaiṣajyaratnāvalī; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 32 | Jayadi Vati | Shoola, Vandhyatwa | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 33 | Jayakhanda Churna | Atisara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 34 | Jwalanala Rasa | Ajeerna | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 35 | Kamagnisandiapana Modaka | Rasayana Vajeekarana | Rasakāmadhenu, uttarārdha; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 36 | Kamadeva Rasa (10) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 37 | Kamadeva Vati | Vajeekarana | Yogataraṅgiṇī |
| 38 | Kamadeva Vati | Rasayana, Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 39 | Kamadeva Modaka Rasayana | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 40 | Kamadeva Modaka Rasayana II | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 41 | Kameshwara Modaka | Vajeekarana | Rasayogasāgara II |
| 42 | Kameshwara Modaka | Vajeekarana, Rasayana | Rasaratnasamuccaya; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V; Rasacintāmaṇi; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 43 | Kameshwara Modaka (3) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 44 | Kameshwara Modaka (4) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 45 | Kameshwara Modaka (5) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 46 | Kameshwara Modaka (8) | Rasayana, Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 47 | Kameshwara Modaka (9) | Vajeekarana | Yogacintāmaṇi |
| 48 | Kameshwara Modaka (10) | Grahani | Vaidyarahasya |
| 49 | Kameshwara Modaka (2) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 50 | Kameshwara Modaka III | Rasayana | Rasayogasāgara II |
| 51 | Kamasundara Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V; Rasayogasāgara I |
| 52 | Karpuradya Rasa | Prameha | Bṛhad Rasarājasundara; Rasendrasārasaṃgraha; Rasayogasāgara I |
| 53 | Katukadi Kwatha | Jwara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 54 | Kumaryasava III | Gulma | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 55 | Lai Churna (6)(Laghu) | Sangrahani, Atisara, Grahani | Bṛhad Rasarājasundara; Bhāvaprakāśa; Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 56 | Lai Churna | Sangrahani | Rasāyanasāra |
| 57 | Lai Churna (Madhyama ) (3) | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 58 | Lai Churna (1) | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 59 | Lai Churna (2)/ Madhya Lai Churna | Sangrahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Bṛhad Rasarājasundara |
| 60 | Lai Churna (4)(Laghu)/ Lai Rasa | Grahani, Atisara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 61 | Laxmivilasa A valeha | Vajeekarana | Vaidyarahasya |
| 62 | Lavika Churna I (Madhyama) | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Bṛhad Rasarājasundara |
| 63 | Lavika Churna II(Mahat) | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Bṛhad Rasarājasundara |
| 64 | Madaka dravya Arka | - | Arkaprakāśa |
| 65 | Madana Kameshwari Leha | Vajeekarana | |
| 66 | Madana Modaka | Vajeekarana, Rasayana | Rasarājamahodadhi |
| 67 | Madananda Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 68 | Madana Modaka | Grahani | Rasaratnasamuccaya; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 69 | Madanodaya Modaka | Rajayakshma, Sangrahani | Rasataraṅgiṇī |
| 70 | Mahakameshwara I | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 71 | Maha Kameshwara Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 72 | Majuma Usaba Magarabi | Sarvaroga | Rasarājamahodadhi |
| 73 | Mundyadi Gutika I | Sannipata Sangrahani | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 74 | Mrutsanjeevana Rasa(ii) | Sannipata Jwara | Rasarājamahodadhi |
| 75 | Pushti Dava | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 76 | Rasayana yoga | Vajeekarana | Vaidyarahasya |
| 77 | Rativallabha Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 78 | Rativallabha Modaka | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Rasayogasāgara II; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 79 | Shweta Aparajita Nasya | Apasmara | Rasaratnasamuccaya |
| 80 | Sparshavataghna rasa | Sparshavata | Rasaratnasamuccaya; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 81 | Stambhana Avaleha | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 82 | Stambhana Vati (3) | Rasayana | Rasayogasāgara II |
| 83 | Takra (prepared with Bhanga) | Shotha | Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 84 | Talakeshwara Rasa | Vatavyadhi | Rasakāmadhenu, uttarārdha; Bhaiṣajyaratnāvalī; Bṛhad Rasarājasundara |
| 85 | Talisadi Churna | Grahani, Atisara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II; Yogaratnākara; Yogataraṅgiṇī |
| 86 | Talavatika | Rasayana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 87 | Trailokyavijaya Vati | Atisara | Rasataraṅgiṇī |
| 88 | Trivruttadi Modaka | Parinamashoo la | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 89 | Udayaditya Rasa (4) | Sparshavata | Rasayogasāgara I |
| 90 | Vangeshwaradi Vati | Jwara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 91 | Vati (Bhanga) | Vajeekarana | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 92 | Vati (Bhanga) | Vajeekarana | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 93 | Veeryastambhakari Vatika | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Vaidyarahasya |
| 94 | Vijaya Avaleha | Atisara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Bhāvaprakāśa |
| 95 | Vijaya Ghruta | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 96 | Vijaya Gutika | Sangrahani | Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 97 | Vijaya Yoga (i) | Vataja Jwara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 98 | Vijaya Yoga(ii) | Rasayana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 99 | Vijaya Yoga(iii) | Nasaroga | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 100 | Vijayadi Gutika | Kasa, Shwasa | Vaidyaka Camatkāra Cintāmaṇi |
| 101 | Vijayeshwara Rasa | Twakavikara | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 102 | Vyoshadi Churna | Sangrahani | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| No. | Formulation | Indication | Texts cited |
|---|---|---|---|
| 1 | Afimpaka | Yogacintāmaṇi | |
| 2 | Agastya Rasayana | Sangrahani | Rasayogasāgara I; Yogataraṅgiṇī |
| 3 | Ahiphena Paka(i) | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 4 | Ahiphena Paka(ii) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 5 | Amruta Vatika | Rasayana | Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 6 | Anya Churna | Sangrahani | Vaidyacintāmaṇi |
| 7 | Arkadi Kwatha | Dhanurvata | Vaidyaka Camatkāra Cintāmaṇi |
| 8 | Atisar vidaranama Rasa | Atisara | Rasayogasāgara I |
| 9 | Bhanga Sharabata | Kshaya | Rasarājamahodadhi |
| 10 | Bruhat Chandramruta Rasa | Kshaya, Kasa | Rasendrasambhava |
| 11 | Bruhatpaniya Gutika | Amlapitta | Rasendracintāmaṇi |
| 12 | Bruhat purna chandra Rasa | Rasayana, Vajeekarana | Bṛhad Rasarājasundara |
| 13 | Bruhatchandramruta Rasa (i) | Rajayakshma | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 14 | Bruhatpaka | Sarvaroga | Rasarājamahodadhi |
| 15 | Chandramruta Rasa (Bruhat) | Rajayakshma | Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 16 | Chyavanprasha Avaleha | Kshaya | Hārīta Saṃhitā |
| 17 | Dadimavaleha | Atisara, Sarvatisara | Vaidyacintāmaṇi; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III; Yogaratnākara |
| 18 | Drashtaphala paniya Vatika | Kaphaja Jwara | Bṛhad Rasarājasundara |
| 19 | Duralabha Arishta | Arishta | Vaidyarahasya |
| 20 | Gangadhara Churna | Grahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara II |
| 21 | Gandharyadi Nasya | Shiroroga | Rasayogasāgara I |
| 22 | Garbhavinodi Rasa | Sutikaroga | Bṛhad Rasarājasundara |
| 23 | Gokshurapaka (i) | Vajeekarana, Prameha, | Rasarājamahodadhi |
| 24 | Gokshura Paka | Vajeekarana | Hārīta Saṃhitā |
| 25 | Grahanikapata Rasa(9)(i) | Grahani | Rasaratnasamuccaya; Rasajalanidhi; Rasayogasāgara I |
| 26 | Grahanikapata Rasa II | Atisara | Yogataraṅgiṇī |
| 27 | Gunjagarbha Rasa (1) | Rasayana, Hrudroga | Rasayogasāgara I; Rasendracintāmaṇi |
| 28 | Gunjagarbha Rasa(3) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 29 | Haridradi Modaka | - | Rasarājamahodadhi |
| 30 | Jatyadi Vati | Bahumutra | Sahasrayoga |
| 31 | Kalagnirudro Rasa | Kaphaja Jwara | Bṛhad Rasarājasundara |
| 32 | Kameshwara Modaka (2) | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 33 | Kamehswara Modaka (1) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I; Rasendracintāmaṇi |
| 34 | Kameshwara Rasa | Vajeekarana | Rasamañjarī |
| 35 | Kamsandipana Modaka | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 36 | Kaphachintamani Rasa | Kapha Roga | Rasendrasārasaṃgraha; Bṛhad Rasarājasundara; Rasendrasambhava; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V; Rasayogasāgara I |
| 37 | Karpursundara Vati | Vataja Grahani | Rasayogasāgara I |
| 38 | Kasturibhushana rasa | Jwara | Rasendrasambhava |
| 39 | Kasturyadi Stambhana Vati | Vajeekarana | Rasayogasāgara I; Vaidyarahasya |
| 40 | Kesara Paka (2) | Rasayana, Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 41 | Khajuramruta Kalpa | Vajeekarana, Prameha | Rasarājamahodadhi |
| 42 | Kuchila Paka | Rasarājamahodadhi | |
| 43 | Kushmanda Paka (Bruhat) | Vajeekarana | Rasayogasāgara I |
| 44 | Madhya Lai Churna | Sangrahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Rasakāmadhenu, pūrvārdha |
| 45 | Lakshmivilasa Rasa | Vatavyadhi, Rasayana , Vajeekarana, Vishamajwara | Rasendrasārasaṃgraha; Bhaiṣajyaratnāvalī; Bṛhad Rasarājasundara; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV; Hārīta Saṃhitā |
| 46 | Lavangasava | Prameha, Dhatukshaya | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 47 | Lavangadi Gutika | Agnimandya | Vaidyarahasya |
| 48 | Madanmanjiri Gutika | Vajeekarana | Vaidyarahasya |
| 49 | Madankama Rasa | Upadansha | Rasendrasārasaṃgraha |
| 50 | Madanpraksha Churna | Vajeekarana,Prameha | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 51 | Mahabilvadya Leha | Pitta roga | Sahasrayoga |
| 52 | Mahabhutwara Ghruta | Balaroga | Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 53 | Mahakameshwara Kalpa | Rasayana Kalpa | Ānandakanda |
| 54 | Mahalakshmivilasa | Shiroroga | Rasendrasambhava; Bhaiṣajyaratnāvalī; Rasendrasārasaṃgraha |
| 55 | Mahalavangadi Churna | Jwara | Vasavarājīya |
| 56 | Mahapushti Dava | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 57 | Maharaja Vati | Vishamajwara | Rasendrasārasaṃgraha; Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 58 | Majum Usaba | Upadansha | Rasarājamahodadhi |
| 59 | Mansoullasaka Churna | Vajeekarana | Vaidyarahasya |
| 60 | Modakadi Churna | Atisara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 61 | Nagasundara Rasa | Atisara | Rasaratnasamuccaya; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III |
| 62 | Namardihara Paka II | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 63 | Naradiya Lakshmivilasa Rasa | Rasayana, Vajeekarana | Rasendrasārasaṃgraha |
| 64 | Narayana Churna | Sangrahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III; Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 65 | Narayanjwarankusha Rasa | Taunajwara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III; Yogaratnākara |
| 66 | Paniya Vatika | Jwara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III |
| 67 | Pippalyadi Churna | Sangrahani | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III |
| 68 | Praneshwara Rasa (3) | Sarvaraoga | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III |
| 69 | Pushtikara Churna | Vajeekarana | Rasarājamahodadhi |
| 70 | Rajayoga | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 71 | Rasachandrika Vati | Shiroroga | Rasendrasārasaṃgraha; Bhaiṣajyaratnāvalī; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 72 | Rasadi Gutika | Vatavyadhi | Bṛhad Rasarājasundara |
| 73 | Rudra Tailam I | Shiroroga | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 74 | Saouvarchaladi Churna | Grahani | Rasaratnasamuccaya |
| 75 | Shakravhadi Kwatha | Sheeta Jwara | Vaidyaka Camatkāra Cintāmaṇi |
| 76 | Sharbata | Prasuti roga | Rasarājamahodadhi |
| 77 | Sharbata II | Prasuti roga | Rasarājamahodadhi |
| 78 | Shigru Pushpa Rasayana | Prameha | |
| 79 | Shushkamuladya Taila | Shotha | Bhaiṣajyaratnāvalī; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 80 | Stambhana Vatika(1) | Vajeekarana | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 81 | Swarjiksharadi Yoga | Grahani | Rasayogasāgara II |
| 82 | Trushanadi Loha | Sthoulya | Rasendrasārasaṃgraha; Rasendrasambhava; Bṛhad Rasarājasundara |
| 83 | Udaradi Loha | Udara | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 84 | Unmattadya Arka | Vajeekarana | Vaidyarahasya |
| 85 | Unmatbhairava Rasa(2) | Rasayana, Sannipata | Rasayogasāgara I |
| 86 | Upadanshghna Modaka | Upadansha | Rasayogasāgara I |
| 87 | Vajeekarana Yoga | Vajeekara | Ayurvedic Formulary of India, Part II |
| 88 | Varisagaro Rasa | Kaphaja Jwara | Bṛhad Rasarājasundara |
| 89 | Vasadi Kwatha | Netraroga | Vaidyarahasya |
| 90 | Vatalakshmi Vilasa | Vatavyadhi | Rasendrasambhava |
| 91 | Vijayadi Vrushya Yoga/ Rasayanabhra Yograja | Vajeekarana | Yogataraṅgiṇī |
| No. | Formulation | Indication | Bhaṅgā | Texts cited |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Amryasthi yoga | Palitya | minor | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 2 | Bhanga (i) | Kshudra roga | major | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 3 | Dhoopa | Arsha | major | Vaidyarahasya |
| 4 | Kanaka Taila | Shiroroga | minor | Bhaiṣajyaratnāvalī; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara V |
| 5 | Lepa | Jwara | major | Vaidyarahasya |
| 6 | Mahalakshminarayana Taila | Vatavyadhi | minor | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 7 | Mahanarayana Taila | Vatavyadhi | minor | Rasakāmadhenu, uttarārdha |
| 8 | Mahapinda Taila | Vatarakta | minor | Bhaiṣajyaratnāvalī; Bharata Bhaiṣajya Ratnākara IV |
| 9 | Malla Taila | Vatavyadhi | minor | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 10 | Nirgundyadi Dhoopa | Dhooma | minor | Bharata Bhaiṣajya Ratnākara III |
| 11 | Pottali | Vajeekarana | major | Yogataraṅgiṇī |
| 12 | Rudra Taila | Shiroroga | minor | Bhaiṣajyaratnāvalī |
| 13 | Saraswata Churna | Churna | major | Sahasrayoga |
| 14 | Taila | Vajeekarana | major | Siddhabhaiṣajyamaṇimālā |
| 15 | Vijaya Bandha | Aagantuja Jwara | major | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara |
| 16 | Vijayadi Lepa | Kshudraroga | major | Bṛhat Nighaṇṭu Ratnākara; Rasacintāmaṇi; Rasakāmadhenu, uttarārdha |
| 17 | Yoni-Sankochkara Gutika | Vajeekarana | major | Yogataraṅgiṇī |
See also
References
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Tavhare, S.D.; Acharya, R. (2017). "Exploring the pharmaco-clinical view on Bhanga (Cannabis sativa Linn.): a classical unfamiliar portrayal". International Journal of Pharmaceutical & Biological Archives. 8 (6): 59–78.
- ↑ 2.0 2.1 Tavhare, S.D.; Acharya, R. (2016). "Bhanga as an activity potentiater in Ayurvedic classics and Indian alchemy (Rasashastra): a critical review". International Journal of Ayurvedic Medicine. 7 (3). doi:10.47552/ijam.v7i3.829.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Dutt, Udoy Chand (1877). The Materia Medica of the Hindus. Calcutta: Thacker, Spink. pp. 235–241 – via Wellcome Collection.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 Ayurvedic Pharmacopoeia Committee (2003). The Ayurvedic Formulary of India, Part I (2nd revised English ed.). Delhi: Controller of Publications, for the Department of Indian Systems of Medicine and Homoeopathy, Ministry of Health and Family Welfare. ISBN 8190115146 – via Wellcome Collection.
- ↑ 5.0 5.1 Sandakelum, H.M.D.S.; Nallaperuma, D.M.; Herapathdeniya, S.K.M.K. (2025). "Standardization and quality control of Sanjeewanie Kameshwari Rasayanaya" (PDF). Journal of Postgraduate Institute of Indigenous Medicine. 1 (1): 80–96.
- ↑ Dutt, Udoy Chand (1877). The Materia Medica of the Hindus. Calcutta: Thacker, Spink. p. 250 – via Wellcome Collection.